Moraal
Tijdens een debat voorafgaand aan het boekenbal (waar Merel al een prima verslag over schreef - ik heb er nog niet zoveel over te zeggen) hoorde ik een rechtsfilosoof de volgende stelling poneren:
Leeuwen kunnen elkaar met één beet doden, maar als ze dat alsmaar zouden doen, zou er geen leeuw meer overblijven.
Dus hebben ze een ingebouwd instinct om de eigen soort niet om zeep te helpen.
Hun oplossing is als volgt: Twee mannetjes vechten om een vrouwtje, de sterkste wint, zet zijn tanden in de keel van de ander, maar bijt niet door.
De loserleeuw wordt onder hoongelach weggestuurd.
Mensen, zo luidde de theorie, kunnen elkaar van oudsher niet doden met één machtige pootslag.
Daardoor hebben ze het aangeboren instinct om de eigen soort in leven te houden niet.
Ergo, geef ze een pistool en ze knallen iedereen de hersens uit de kop.
Moreel besef is niet aangeboren, maar aangeleerd.
Ik ben het geloof ik niet met deze theorie eens. Als ik in mijn hoofd kijk, zie ik daar een grote barriere om mensen omver te schieten. Zelfs al fantaseer ik er af en toe over, dan nog is er een gat tussen daad en gedachte. Ik denk wel dat ik het zou kunnen, maar alleen met veel moeite.
Misschien heet die moeite 'aangeleerd moreel besef', dat kan, maar waarom zou die moeite geen 'instinct' heten?
Als er iets is waar mensen goed in zijn, is het wel tegen hun instincten ingaan, zeker onder extreme omstandigheden als oorlog, of tijdens een andere vorm van overleven.
En dan nóg is doden niet makkelijk.
Maar, zo zei de kinderpsychiater die ook in het debat zat, een ongelooflijk spannende man Nils Duits genaamd, je moet niet je eigen morele geweten op het morele besef van de mensheid projecteren.
Want de mensheid is blijven hangen in vele gradaties van morele ontwikkeling. Soms is er alleen een notie van wederkerigheid (als ik jou niet mep, mep jij mij ook niet) soms dat niet eens, dan is er alleen het egoisme dat iedere boreling ten toon spreidt. Voed mij, koester mij en laat me verder met rust.
Maar zeggen dat iedereen anders is, is geen antwoord. We zijn niet als de leeuwen, maar hoe we wél zijn, weten we ook niet. Aangeboren moreel besef? Misschien alleen in aanleg, net als taal (hoewel ook het idee 'aangeboren taal' nog steeds wordt bestreden).
Nou ok, 1 zin over het boekenbal dan. Bij het debat was er aandachtige stilte en een oprechte poging tot uitwisseling van kennis. Bij het boekenbal werden gesprekken verstoord door een camera, omdat de persoon waarmee je sprak roem had vergaard. In retrospect ging het natuurlijk niet om het gesprek, dat was voor de beroemde alleen bedoeld om de ruimte tussen de cameralichten op te vullen.
Maar het was ook leuk; apies kijken is altijd leuk - hoe zit dat trouwens met het moreel besef van apen. Hoe zit dat met hún aangeboren instincten, doden zij elkaar als ze daar zin in hebben? -
Er waren fraaie jurken met vrouwen erin, veel onaantrekkelijke mannen. Er waren veel mensen die ik misschien had willen spreken, als ik had gedurfd, als ze tijd hadden gehad, als de tijd tussen bal mond en camera wat ruimer was geweest.
Ik vond het leuk om boekenbalrovers gelegenheidsschilderijen van de muur te zien trekken, met hebberig schuldige ogen.
Het boekenbal is een fraai opgetuigd oppervlakkig plasje water.
Om ze goed te praten; ze zullen ervan uitgaan dat diepgang in de boeken zit.
Dat was meer dan 1 zin. Ik hou erover op.
-
Literatuuraire op 15 03 07 - 23:56
je hebt een slag toegebracht aan al die boekenballetjes! - of is het: boekenbrallertjes?
-
Jackie* op 16 03 07 - 00:21
niks gemist dus. drank haalt de aangeboren instincten naar de oppervlakte.
-
pluuusje op 16 03 07 - 09:18
Maar had je het willen missen?
-
Jowi op 16 03 07 - 09:33
@Jackie hihi, denk je? Ze zeggen het, van die aangeboren instincten, maar zouden we als mensheid echt alleen maar een beetje dom en hartstochtelijk zijn?
@Pluuusje das een goeie vraag. Blijkbaar niet, want ik was er en ik had ook na kunnen hangen bij het Gasthuisdebat.
Nee ik had het niet willen missen. Het is toch zwemmen tussen de haaien zonder opgegeten te worden. (of is dit slechte PR voor mezelf omdat ik nu al mijn toekomstige uitgevers en boekhandelaren tegen me in het harnas jaag? Ok, zwemmen tussen de haaien, de goudvissen, de tropische kwallen en hier en daar wat excentrieke zeemeermi/annen :) -
Marieke op 16 03 07 - 15:18
Mijn tip van de week: http://www.wavelit.com -> africa channel. Vooral aan het einde van de dag, als alle dieren dronken... eh, dorstig zijn en naar de plas komen.
-
ilse op 17 03 07 - 11:14
Gaaf woord, loserleeuw. Het gedrag dat je beschrijft doet me wel degelijk denken aan het menselijk, of meer het mannelijk gedrag, op de werkvloer. De nabijheid van steeds meer vrouwen versterkt dit gedrag alleen maar? Volgens mij doen apen ook zo, niet alleen leeuwen. En nog veeeeel meer diersoorten.
-
Stoere Schrijfster op 17 03 07 - 14:15
Geweldig log Jowi! Ik heb het logje van Merel ook meteen ff gelezen. Ben blij om weer langzaam te reintegreren in weblogland! Groetjes, S.S.
-
Literatuuraire op 18 03 07 - 00:07
stoere: boekennieuws en ik hebben ze allemaal ff op een rijtje gezet ;)
-
Jowi op 18 03 07 - 08:34
@literatuuraire goed, zo'n plek van overzicht. Dat zou een leuke nieuwsservice zijn; een soort ladder waar iedere logger mee bezig is (ietwat arbeidsintensief inderdaad, maar toch)
@Ilse misschien is het iets om iemand op de werkvloer na te roepen. He joh, Loserleeuw. En volgens mij is bij apen het gekken dat die elkaar soms wél gewoon doodslaan, maar niet alle soorten en natuurlijk ook niet zomaar. Die studie loopt nog..(ik zag Midas Dekkers op het boekenbal, had hem de kwestie meteen moeten voorleggen)
@Stoere Schrijfster Dankjewel en wat fijn dat je er weer bent en gefeliciteerd met je nominatie! -
Jowi op 18 03 07 - 08:40
@Liet; jammer dat mijn achternaam er niet goed op staat bij boekennieuws.com. Meestal is het mijn voornaam, dus dit is weer eens wat anders.
-
Robtheblob op 18 03 07 - 20:54
Klinkt alsof u zich stiekem prima vermaakt heeft : )